ЭРҮҮЛ БИЕД САРУУЛ УХААН ОРШИНО.

Томуугийн А(H1N1) вирусийн халдвараас сэргийлэхийн тулд та юу хийж чадах вэ? Томуугийн шинэ төрлийн A(H1N1) вирус нь улирлаг томуу өвчний нэгэн адил өөрөөр хэлбэл хүн ярих, ханиах, найтаах үед агаар дуслаар дамжин халдварладаг. Томуугийн халдварт өртөхөөс сэргийлэхийн тулд та томуу, томуу-төст өвчнөөр өвчилсөн байж болзошгүй хүнтэй ойр харьцахаас зайлсхийх (боломжтой бол нэг метрийн зай барих), мөн дараах арга хэмжээг авах хэрэгтэй. Үүнд: • Ам, хамартаа гар хүрэхээс зайлсхийх; • Гараа савантай усаар сайтар угаах, эсвэл спиртэн суурьтай халдваргүйтгэгч бодисоор гараа тогтмол (ялангуяа ам, хамар эсвэл халдварлагдсан байж болзошгүй эд зүйлс, гадаргуутай хүрэлцсэнийхээ дараа) цэвэрлэх; • Өвдсөн байж болзошгүй хүнтэй ойр харьцахаас зайлсхийх; • Онцын шаардлагагүй бол хүн ам олноор цугларсан газраар явахгүй байх; • Ажиллаж, амьдарч буй өрөө тасалгааныхаа салхивчийг онгойлгон, тогтмол агааржуулж байх; • Эрүүл аж төрөх зан үйлийг хэвшүүлэх, тухайлбал: тэжээллэг хоол хүнс хэрэглэх, нойр хоолны дэглэмээ зөв зохицуулах, дасгал хөдөлгөөн хийж байх гэх мэт. Амны хаалт (маск) хэрэглэх талаар Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагаас ямар зөвлөмж өгч байгаа вэ? Хэрэв та өвчлөөгүй бол амны хаалт (маск) зүүх шаардлагагүй. Хэрэв та өвчтэй хүн асарч байгаа бол өвчтөнтэй ойр харьцах үедээ маск зүүж, харьцаж дууссан даруйдаа маскаа авч, гараа сайтар угаах шаардлагатай. Хэрэв та өвчтэй үедээ аялал зугаалгаар явах эсвэл бусад хүмүүстэй харьцах шаардлага гарвал амны хаалт зүүж байх хэрэгтэй. Амны хаалтыг ямар ч нөхцөлд зөв хэрэглэх нь хамгийн чухал. Буруу хэрэглээ нь халдвар тархах боломжийг нэмэгдүүлдэг. Томуугийн A(H1N1) халдвараар өвчилсөн эсэхэээ та яаж мэдэх вэ? Томуугийн A(H1N1) вирусийн халдвар болон жирийн улирлаг томуу хоёрын хоорондох ялгааг та эмнэлгийн байгууллагын туслалцаагүйгээр мэдэх боломжгүй юм. Улирлаг томуугийн үед илэрдэг шинж тэмдгүүд тухайлбал: халуурах, ханиалгах, толгой өвдөх, булчин өвдөх, хоолой хүндүүрлэх, нус гоожих зэрэг шинж тэмдгүүд тус тус илэрнэ. Зөвхөн эмч, таны оршин суугаа орон нутгийн Эрүүл мэндийн байгууллага л томуугийн A(H1N1) вирусийн халдвар мөн эсэхийг магадлан баталгаажуулах болно. Хэрэв та өөрийгөө халдвар авсан гэж бодож байгаа бол юу хийх ёстой вэ? Хэрэв та өндөр халууран, хоолой хүндүүрлэн, бие тань сайнгүй байгаа бол: • Ажил сургууль, хичээл болон хүн ам олноор цугларсан газраар явахаас зайлсхийх; • Амарч, шингэн их хэмжээгээр уух; • Ам хамраа таглаж ханиаж найтаах, хэрэглэсэн салфеткаа зохих журмын дагуу устгаж байх. Салфеткатай хүрэлцсэнийхээ дараа гараа савантай усаар угаах эсвэл спиртэн суурьтай халдваргүйтгэгч бодисоор зайлах; • Хэрэв ханиаж найтаах үед ойр орчимд чинь салфетка байхгүй бол тохойныхоо дотор тал руу ам хамраа чиглүүлэн ханиаж найтаах; • Бусад хүмүүстэй хамт байх үед халдвар агаар дуслаар тархахаас сэргийлж амны хаалт хэрэглэж байх, гэхдээ амны хаалтыг зөв хэрэглэж байгаа эсэхээ байнга нягталж байх; • Өвчтэй байгаа гэдгээ гэр бүл, найз нөхдөдөө хэлж, бусад хүмүүстэй харьцахаас зайлсхийх; • Хэрэв боломжтой бол, эмнэлэг рүү очихоосоо өмнө эмчтэйгээ холбоо барин, эмчид үзүүлэх шаардлагатай эсэхээ зөвлөлдөх. Хэрэв надад эмнэлгийн тусламж хэрэгтэй бол та юу хийх ёстой вэ? • Хэрэв боломжтой бол, эмнэлэг явахаасаа өмнө эмчтэйгээ холбоо барин, ямар шинж тэмдэг, зовиур илэрч байгаа тухай хэлж мэдэгдэх.Өөрийгөө яагаад томуугийн A(H1N1) вирусийн халдвараар өвчилсөн гэж бодож байгаа эмчдээ тайлбарлан хэлэх (тухайлбал: шинэ төрлийн томуугийн халдвар бүртгэгдсэн газар нутаг руу ойрын хугацаанд зорчсон бол). Эмчийн өгсөн зөвлөмжийн дагуу хийж гүйцэтгэх. • Хэрэв та эмнэлэгт очихоосоо өмнө эмчтэйгээ холбоо барьж чадаагүй бол, эмнэлэгт ирсэн даруйдаа өөрийгөө шинэ төрлийн томуугийн халдвартай байж болзошгүй хэмээн сэжиглэж байгаагаа эмнэлгийн ажилтанд нэн даруй мэдэгдэх шаардлагатай. • Эмнэлэг очих замдаа ам, хамраа таглах эсвэл амны хаалт зүүх хэрэгтэй. Хэрэв та томуугаар өвчсөн ч гэсэн биеийн байдал маань сайн байвал ажил, сургуульдаа явж болох уу? Болохгүй. Томуугийн A(H1N1) вирусийн халдвар, жирийн улирлаг томуу хоёрын аль нь ч байсан гэсэн та гэртээ байж, өвчний шинж тэмдэг илэрч байх үеийн туршид ажил, сургуульдаа явж болохгүй. Энэ бол хамт ажилладаг нөхөд болон бусад хүмүүсийг халдварт өртөхөөс сэргийлсэн арга хэмжээ юм

Ýíý óäààä òà á¿õýíòýé Àíãààõûí øèíæëýõ óõààíû íýãýí òîìîîõîí ñàëáàð áîëîõ Íèéãìèéí Ýð¿¿ë Ìýíäèéí øèíæëýõ óõààíû òàëàà𠺺ðèéí ìýäëýã îþóíàà òîâ÷ õóâààëöàõààð áè÷èæ áàéíà. 

Íèéãìèéí Ýð¿¿ë Ìýíäèéí øèíæëýõ óõààíûã òîäîðõîéëñîí  îëîí ¿çýë áàðèìòëàë, îíîëóóä áàéäàã áºãººä õàìãèéí ýíãèéíýýð òîäîõîéëîõîä íèéò õ¿í àìûã áèå áîëîí ñýòãýöèéí õóâüä ºâ÷èí ýìãýã, îñîë ãýìòýëä ºðòºõ, òàðõèð òàòóó áîëîõîîñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ, òàíäàí õÿíàõ, õ¿íèé ýð¿¿ë ìýíäèéã á¿õ òàëààð õàìãààëàí õºãæ¿¿ëæ, àìüäðàëûí ÷àíàðûã ñàéæðóóëæ íàñëàëòûã óðòàñãàõàä ÷èãëýñýí øèíæëýõ óõààí ãýæ îéëãîæ áîëíî.

Ýíý ñàëáàð øèíæëýõ óõààí ìàíàé îðîíä 1942 îíîîñ áóþó ººðèéí îðîíä Åâðîïûí àíàãààõ óõààíààð ýì÷ áýëòãýæ ýõýëñýí öàã ¿åýýñ Ýð¿¿ë àõóéí øèíæëýõ óõààíààð ýõ ñóóðèà òàâèí ºä㺺ã õ¿ðòýë õºãæèæ èðñýí.

Õ¿í íèéãìèéí àìüòàí áîëîõîîð áèäíèé ýð¿¿ë ìýíä íèéãìèéí õºãæèë, äýâøèë, íéèãìèéí óóð àìüñãàë, àìüäàð÷, ñóð÷, àæèëëàõ õºäºëìºðèéí íºõöºë, îð÷èí, õóâü õ¿íèé äàäàë çóðøëààñ èõýýõýí õàìààðàëòàé áàéäàã áèëýý.

Áèä ýð¿¿ë ìýíäèéí òóõàé ÿðèëöàõ ãýæ áàéãàà áîë  ÝЯ¯Ë Õ¯Í ãýæ ÷óõàì õýíèéã õýëýõ âý? ãýäãýý ìýäýõ íü ÷óõàë áàéõàà. 

Ýð¿¿ë ãýäýã îéëãîëòûã óëàìæëàëò àíàãààõ óõààí, åâðîïûí àíàãààõ óõààíä ººð ººðèéí ¿¿äíýýñ òîäîðõîéëñîí áàéäàã ÷ ýöñèéí ä¿íä õ¿íèé áèå ìàõáîäèéí ýðõòýí ñèñòåìèéí ¿éë àæèëãààíû òýíöâýðò áàéäàë àëäàãäààã¿é, ãàäààä îð÷èíòîéãîî çîõèöîæ òîõèðñîí áàéäëûã õýëíý ãýæ ¿çñýí áàéäàã.

Ýð¿¿ë ìýíäèéí òóõàé îéëãîëò íü àñàð ºðãºí õ¿ðýýòýé ó÷èð áèîëîãèéí áîëîîä íèéãýì, ñýòãýë ç¿éí òàëààñ íü ÄÝÌÁ òîäîðõîéëñîí áàéäàã.

"Ýð¿¿ë ìýíä" ãýäýã íü ºâ÷èí ýìãýã¿é, ýðõòýí á¿ðýí á¿òýí áàéõûã õýëäýã òºäèéã¿é áèå áÿëäàð, ñýòãýö-îþóí ñàíàà, íèéãýì àõóéí ºâ òýãø, ýñýí ìýíä áàéäëûã õýëíý ãýæ òîäîðõîéëñîí. 

Ýð¿¿ë áàéõ íü: Õ¿í á¿ðèéí " Õ¿ñëýí", " Ýäëýõ ¸ñòîé ýðõ", àìüäðàëûí ÷àíàðûí çàéëøã¿é " õýðýãöýý", àç æàðãàëûí " Ãîë øàëãóóð" áºãººä ýð¿¿ë ìýíä áîë õóâü õ¿íèé áîëîîä íèéãìèéí ¿íýò áàÿëàã áèëýý.

Õ¿í ººðºº áèîëîãè, íèéãìèéí àìüòàí áºãººä õ¿íèé ãàðààð íèéãìèéí á¿õèé ë áàÿëàã á¿òýýãäýæ áàéäàã áèëýý. Ýð¿¿ë õ¿íòýé óëñ îðîí èë¿¿ èõ áàÿëàãûã á¿òýýäýã íü áèíèé í¿äýíä èëõýí áàéíà.

Èéìä áèä ýð¿¿ë èðãýí, ýð¿¿ë íèéãýìòýé áîëîõûí òóëä Íèéãìèéí Ýð¿¿ë Ìýíäèéí ñàëáàðûã òýð  äóíäàà óðä÷èëàí ñýðãèéëýõýä ÷èãëýñýí øèíæëýõ óõààíûã õºãæ¿¿ëýõ íü ÷óõàë áàéãà òóë èéíõ¿¿ áè÷èæ ñóóíà.

Ýíý õ¿ðãýýä ýíý óäààãûíõàà ìýäýýëëèéã ºíäºðë¿¿ëæ áàéãàà íü ÍÝÌ-èéí òóõàé á¿ðýí äóðäñàí ãýæ îéëãîæ ¿ë áîëíî. Ýíý ñàëáàð áîë ìàø ºðãºí õ¿ðýýòýé áºãººä ìàø èõèéã àãóóëäàã ñàëáàð áîëîõûã äóðäàõ íü ç¿éòýé áàéõ. öààøèä ¿ðãýëæë¿¿ëýí ºã¿¿ëýõ áºãººä òà á¿õýí ººðèéí  ìýäýõèéã õ¿ññýí áºãººä ººðèéí ìýäýõ ç¿éëñýý ìýäýëýýë áîëãîí õóâààëöàíà áèçýý. 

 

 

 

 

Сайн байцгаана уу? Та бүхний амарыг эрин мэндчилж байна.Өнөөдрөөс эхлэн та бүхэнтэй өөрийн мэргэжил, сонирхлын талаар мэдээлэл солилцох болсондоо баяртай байна. Хүндэтгэсэн О.Оюун-Эрдэнэ